Poezija

Američka poezija u polju jugoslovenskih i postjugoslovenskih pesničkih kultura

Američka poezija je nakon Drugog svetskog rata postala izuzetno uticajna, kako u kapitalističkom tako i u socijalističkom bloku. Posebno je njeno prisustvo bilo vidljivo u socijalističkoj Jugoslaviji. Američki pesnici  su dolazili u Jugoslaviju i nastupali na festivalima i čitanjima poezije, i uspostavljali prijateljske odnose sa pesnicima. Svoja iskustva su zapisivali u esejima ili u pesmama, a kasnije i u memoarima. Takođe, jugoslavenski pesnici odlazili su u SAD, proučavali su američku kulturu, istraživali bogatu pesničku scenu, i o tome pisali u esejima i pesmama. Dok su američki pesnici u poeziji beležili iskustvo boravka u sasvim drugačijim političkom i društvenom kontekstu socijalističke otvorene zemlje, prevođenje njihove poezije postalo je alatka za transformisanje lokalnih, jugoslovenskih, pesnički praksi. Ali, treba istaći da je recepcija poezije uvek aktivan proces asimilacije i hibridizacije.

U ovoj međusobnoj razmeni, posebno mesto zauzima bit poezija. Ona je značajan deo američke kontrakulture. Njen nekonformistički duh iskazivao se u samoj poeziji i u esejima koji su pesnici pisali, što je na internacionalnoj sceni uticalo na promenu pisanja i mišljenja o poeziji. Bit poezija je značajna i zbog toga što je bila povezana sa američkom popularnom kulturom koja se internacionalno širila i ulazila i u prostore socijalističkih društava. Bila je u centru pažnje, jer je uticala na to da se jugoslovenske poezija iz temelja promeni, kao što je u svakodnevni život unosila nove ideje o transformaciji svakodnevice i života u njoj.

Intenzivna interakcija nastavila se i nakon raspada socijalističke Jugoslavije. Nove generacije postjugoslovenskih pesnika i pesnikinja se u svojim tekstovima i prevodima i dalje bave američkom poezijom.


Prezentacija i diskusija

U diskusiji učestvuju:
Dubravka Đurić, Vladislav Bajac, Nina Živanćević, Biljana D. Obradović, Gregor Podlogar, Damir Španić, Elizabeta Šeleva, Zoran Ančevski, Damir Španić, Ana Miljanić. 


Hronologija

  • 1952 -

    Izašla prva antologija američke poezije, priredili i preveli Ivan Slamnig i Antun Šoljan, Američka lirika, Zora, Zagreb.

  • 1960 -

    U SAD izašla prevratnička antologija Nove američke poezije sa poezijom bitnika, Blek Mauntin koledža, njujorške škole, renesanse San Franciska, itd.: Donald M. Allen (ed.), The New American Poetry,  Grove Press Inc. New York

  • 1975 -

    Afroamerički pesnik Clarence Major gost je na Struškim večerima poezije, na kojima učestvuju, između ostalih pesnici iz nesvrstanih zemalja, a lauret je pesnik i političar tadašnji predsednik Senegala Leopold Sedar Sengor

  • 1979 -

    Vladislav Bajac i Vojo Šindolić u privatnoj džepnoj ediciji objavili u sopstvenom izboru i prevodu antologiju Pesnici bit generacije. Šindolić je u istoj ediciji objavio u svom izboru i prevodu zbirke Lorensa Ferlingetija (1982), Gerija Snajdera (1983) i Majkla Meklura (1984)

  • 1980 -

    Alen Ginzberg i Piter Orlovski borave u Beogradu, na književnim večerima ih predstavljaju Vladislav Bajac, Vojo Šindolić, Nina Živančević i Ivana Milankov. Pored Beograda posetili su i Vršac i Dubrovnik

  • 1982 -

    Jerome Rothenberg boravi u Beogradu i sa antropologom Vladimirom Živančevićem radi na prevođenu srpske narodne poezije u okviru svog projekta etnopoetike (ethnopoetics).

  • 1982 -

    Sarajevski časopis Lica za rujan i listopad objavljuje temat pod naslovom „Bit poezija šta je to?“

  • 1986 -

    Alen Ginzberg je dobitnik Zlatnog venca Struških večeri poezije, u Strugi sa njim su, između ostalih, Nina Živančević i Vojo Šindolić

  • 1991 -

    U Beogradu u Udruženju književnika Srbije i Biblioteci grada  i u Novom Sadu u Društvu književnika Vojvodine, predstavljeni su jezički pesnici Čarls Bernstin i Džejms Šeri, predstavljaju ih Dubravka Đurić, Vladimir Kopicl i David Albahari.

  • 1993 -

    Alen Ginzberg nastupa u Beogradu u Domu omladine.


Istraživačica

Dubravka Đurić (Dubrovnik, 1961), redovna je profesorka na Fakultetu za medije i komunikacije, Univerziteta Singidunum. Bavi se teorijom medija i teorijom književnosti, piše poeziju. Od 2015. godine predsednica je Serbian Association for Anglo-American Studies. Jedna je od osnivačica i zamenica glavne urednice ProFemine časopisa za žensku književnost i kulturu  (1994-2011). Predavala je u Centru za ženske studije i komunikacije u Beogradu. Osnivačica Ažinove škole poezije i teorije (1996-2006). Od 1982. do 1986. bila članica neformalne teorijsko-umetničke Zajednice za istraživanje prostora i jedna od urednica njenog glasila Mentalni prostor.  Objavila je studije: Globalizacijske izvedbe: književnost, mediji, teatar (2016), Diskursi popularne kulture (2011), Politika poezije – Tranzicija i pesnički eksperiment (2010), Poezija Teorija Rod: Moderne i postmoderne američke pesnikinje (2009), Govor druge (2006), Jezik, poezija, postmodernizam: Jezička poezija u kontekstu moderne i postmoderne američke poezije (2002). Sa Biljanom Obradović uredila je antologiju srpske poezije Cat painters: An Anthology of Contemporary Serbian Poetry (2016), sa Miškom Šuvakovićem uredila je antologiju tekstova Impossible Histories – Historical Avant-gardes, Neo-avant-gardes, and Post-avant-gardes in Yugoslavia, 1918-1991 (2003, 2006), sa mlađim pesnikinjama uredila je antologiju Diskurzivna tela poezije: Poezija i autopoetike nove generacije pesnikinja (2004), sa Vladimirom Kopiclom uredila je i prevela antologiju  Novi pesnički poredak: Antologija novije američke poezije (2001).  Zbirke pesama: Ka politici nade (nakon rata) (2015), All Over: Izabrane i nove pesme sa esejima koji određuju fazu moje poezije od 1996-2004. (2004), Fuzija lančanih sudara dvojezičko srpsko-makedonsko izdanje, časopis Blesok (2003), Cosmopolithan Alphabeth (1995), Klopke (1995), Knjiga brojeva (1994), Oblici i obale, oblaci i oblici – 1982-1983 (srpsko-englesko autorsko izdanje, 1994), Priroda meseca, priroda žene (1989). Prevela zbirke pesama: Rozmari Voldrop, Reprodukcija profila i druge pesme (2019), Bod Perelman, Virtuelna realnost i drug epesme (2018), Džerom Rotenberg, Rad sna i druge pesme (2018), Čarls Bernstin, Teške pesme (2016), Džo Blejds, Pesme iz kazamata (2005), Majkl Palmer, Sunce (časopis Pismo, 1992). Uredila je izabrane eseje Mardžori Perlof, Učini to novim: izabrani eseji (2017).  Poezija joj je prevedena na engleski, poljski, mađarski, slovenački, makedonski, albanski i italijanski jezik.

Foto: Carls Bernstin

Pretraga

You are using an outdated browser which can not show modern web content.

We suggest you download Chrome or Firefox.