Film

Treća (filmska) internacionala u Jugoslaviji

P. Adams Sitni, pionir istorije filma i zvanični predstavnik Američkog novog talasa prvi put je pozvan u Jugoslaviju leta 1967. godine. Tom prilikom, organizovao je improvizovanu filmsku projekciju u svojoj hotelskoj sobi u Puli, koja je, gledajući unazad, predstavljala prvi direktni kontakt između američke (SAD) i jugoslovenske filmske avangarde. Ova inicijalna kino-seansa predmet je ovog istraživačkog projekta. Oslanjam se na nju kao na primarnu studiju slučaja, stavljajući fokus na Sitnijevu uzvratnu posetu Jugoslaviji krajem iste godine. Ona je trajala i delom naredne godine, 1968, kada je organizovana mnogo veća, zvanična turneja po gradovima socijalističkih republika, nazvana Treća internacionalna ekspozicija novog američkog filma. Za mnoge u Jugoslaviji to je bila prekretnica u njihovoj posvećenosti filmu i sinefiliji uopšte. Ovi istorijski događaji, institucionalni i improvizovani, kao i njihove implikacije, igraju ključnu ulogu u utvrđivanju uticaja i značaja klasične američke filmske avangarde za novu generaciju umetnika pokretne slike iz bivše Jugoslavije. Takođe, oni daju oblik značajnom ranom delovanju u domenu filmske organizacije i selekcije, pogotovo u odnosu na kanon filmske umetnosti i kako se on formirao i utemeljio.


Prezentacija i diskusija

U diskusiji učestvuju:
Branislav Dimitrijević, Greg de Cuir Jr, Pavle Levi, Aleksandra Sekulić, Aleksandar Bošković, Milena Dragićević Šešić, Hrvoje Turković, Ljubica Slavković, Ana Miljanić


Hronologija

  • 1963 -

    Prvi GEFF, Genre Experimental Film Festival/Žanr eksperimentalni film festival, održan u Zagrebu; ključna, rana, tačka okupljanja jugoslovenske filmske avangarde; jedan od najstarijih festivala alternativnog filma na svetu.

  • 1965 -

    Prvi MAFAF (Međuklupski i autorski festival amaterskog filma) organizovan u Puli; ključna, rana, tačka okupljanja jugoslovenskih kino entuzijasta; organizovan kao prateći program većeg nacionalnog Filmskog festivala u Puli.

  • 1967 -

    Po pozivu Makavejeva Sitni posećuje Pulu i u svojoj hotelskoj sobi priređuje improvizovanu filmsku projekciju filmova Stena Brekidža.

  • 1967 -

    Sitni se vraća u Jugoslaviju krajem godine i posećuje GEFF u Zagrebu i pravi filmski program američkog novog talasa.

  • 1967 -

    Sitni objavljuje dnevnik putovanja po Jugoslaviji u časopisu „Filmska kultura“, broj 46.

  • 1968 -

    Sitni otpočinje turneju Treća internacionalna ekspozicija novog američkog filma po većim gradovima Jugoslavije

  • 1971 -

    Prvi Filmforum u organizaciji Zečevića u SKC-u, sa projekcijama filmova američkog novog talasa

  • 1972 -

    Osnivanje Beogradskog internacionalnog filmskog festivala; Karpo Godina organizuje kolektivni filmski eksperiment sa Makavejevim, Vučićevićem, Polom Morisijem i drugim američkim režiserima.

  • 1980 -

    Velika retrospektiva američkog avangardnog filma u Jugoslovenskoj kinoteci.

  • 1982 -

    Akademski filmski centar osniva Alternative Film/Video Festival; naslednik duha i ciljeva GEFF i MAFAF; u ovom trenutku najstariji opstali festival alternativnog filma u Evropi.


Istraživač

Greg de Kjur Junior (Greg de Cuir Jr) je nezavisni kustos, pisac i prevodilac koji živi i radi u Beogradu. Odabrani projekti: https://linktr.ee/decuir_international.

Foto: Ephraim Asili

Pretraga

You are using an outdated browser which can not show modern web content.

We suggest you download Chrome or Firefox.